ЁЯШЮЁЯШврдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рджेрд╡ी✍ЁЯП╗ЁЯУЦЁЯЩЗЁЯП╗
рдЬрди्рдо:резрек рдЬрдирд╡рд░ी резрепреирем
рдЕрд╡िрднाрдЬिрдд рднाрд░рдд рдХे рдвाрдХा рдХाрд░्рдпрдХ्рд╖ेрдд्рд░:рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░, рд▓ेрдЦрдХ, рдиिрдмंрдзрдХाрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдпрддा:рднाрд░рддीрдп рднाрд╖ा:рдмांрдЧ्рд▓ा рдХाрд▓:рдЖрдзुрдиिрдХ рдХाрд▓. рд╡िрдзा:рдЧрдж्рдп
рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рджेрд╡ी рдПрдХ рдмांрдЧ्рд▓ा рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рдПрд╡ं рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╣ैं। рдЗрди्рд╣ें 1996 рдоें рдЬ्рдЮाрдирдкीрда рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рджेрд╡ी рдХा рдиाрдо рдз्рдпाрди рдоें рдЖрддे рд╣ी рдЙрдирдХी рдХрдИ-рдХрдИ рдЫрд╡िрдпां рдЖंрдЦों рдХे рд╕ाрдордиे рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ैं। рджрд░рдЕрд╕рд▓ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдоेрд╣рдирдд рд╡ рдИрдоाрдирджाрд░ी рдХे рдмрд▓рдмूрддे рдЕрдкрдиे рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХो рдиिрдЦाрд░ा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдХो рдПрдХ рдкрдд्рд░рдХाрд░, рд▓ेрдЦрдХ, рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рдФрд░ рдЖंрджोрд▓рдирдзрд░्рдоी рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡िрдХрд╕िрдд рдХिрдпा। рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рджेрд╡ी рдХा рдЬрди्рдо рд╕ोрдорд╡ाрд░ резрек рдЬрдирд╡рд░ी резрепреирем рдХो рдЕрд╡िрднाрдЬिрдд рднाрд░рдд рдХे рдвाрдХा рдоें рд╣ुрдЖ рдеा। рдЖрдкрдХे рдкिрддा рдордиीрд╖ рдШрдЯрдХ рдПрдХ рдХрд╡ि рдФрд░ рдПрдХ рдЙрдкрди्рдпाрд╕рдХाрд░ рдеे рдФрд░ рдЖрдкрдХी рдоाрддा рдзाрд░ीрдд्рд░ी рджेрд╡ी рднी рдПрдХ рд▓ेрдЦрдХिрдХा рдФрд░ рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдеीं। рдЖрдкрдХी рд╕्рдХूрд▓ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдвाрдХा рдоें рд╣ुрдИ। рднाрд░рдд рд╡िрднाрдЬрди рдХे рд╕рдордп рдХिрд╢ोрд░рд╡рд╕्рдеा рдоें рд╣ी рдЖрдкрдХा рдкрд░िрд╡ाрд░ рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдоें рдЖрдХрд░ рдмрд╕ рдЧрдпा। рдмाрдж рдоें рдЖрдкрдиे рд╡िрд╢्рд╡рднाрд░рддी рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рд╢ांрддिрдиिрдХेрддрди рд╕े рдмी.рдП.(Hons) рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдоें рдХिрдпा рдФрд░ рдлिрд░ рдХोрд▓рдХाрддा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдПрдо.рдП. рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдоें рдХिрдпा। рдХोрд▓рдХाрддा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╕े рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдоाрд╕्рдЯрд░ рдХी рдбिрдЧ्рд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рдПрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдФрд░ рдкрдд्рд░рдХाрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЖрдкрдиे рдЕрдкрдиा рдЬीрд╡рди рд╢ुрд░ू рдХिрдпा। рддрджुрдкрд░ांрдд рдЖрдкрдиे рдХрд▓рдХрдд्рддा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрддा рдХे рд░ूрдк рдоें рдиौрдХрд░ी рднी рдХी। рддрджрдкрд╢्рдЪाрдд 1984 рдоें рд▓ेрдЦрди рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдкрдиे рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд▓े рд▓ी।
рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рдЬी рдиे рдХрдо рдЙрдо्рд░ рдоें рд▓ेрдЦрди рдХा рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рдкрдд्рд░िрдХाрдУं рдХे рд▓िрдП рд▓рдШु рдХрдеाрдУं рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЧрджाрди рджिрдпा। рдЖрдкрдХी рдкрд╣рд▓ी рдЙрдкрди्рдпाрд╕, "рдиाрддी", 1957 рдоें рдЕрдкрдиी рдХृрддिрдпों рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा ‘рдЭाँрд╕ी рдХी рд░ाрдиी’ рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рджेрд╡ी рдХी рдк्рд░рдердо рд░рдЪрдиा рд╣ै। рдЬो 1956 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢рди рдоें рдЖрдпा। рд╕्рд╡рдпं рдЙрди्рд╣ीं рдХे рд╢рдм्рджों рдоें, "рдЗрд╕рдХो рд▓िрдЦрдиे рдХे рдмाрдж рдоैं рд╕рдордЭ рдкाрдИ рдХि рдоैं рдПрдХ рдХрдеाрдХाрд░ рдмрдиूँрдЧी।" рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХो рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рдЬी рдиे рдХрд▓рдХрдд्рддा рдоें рдмैрдардХрд░ рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╕ाрдЧрд░, рдЬрдмрд▓рдкुрд░, рдкूрдиा, рдЗंрджौрд░, рд▓рд▓िрддрдкुрд░ рдХे рдЬंрдЧрд▓ों, рдЭाँрд╕ी рдЧ्рд╡ाрд▓िрдпрд░, рдХाрд▓рдкी рдоें рдШрдЯिрдд рддрдоाрдо рдШрдЯрдиाрдУं рдпाрдиी 1857-58 рдоें рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рдоंрдЪ рдкрд░ рдЬो рд╣ुрдЖ рдЙрд╕ рд╕рдмрдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЪрд▓рддे рд╣ुрдП рд▓िрдЦा। рдЕрдкрдиी рдиाрдпिрдХा рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рд▓ेрдЦिрдХा рдиे рдХ्рд░ांрддि рдХे рддрдоाрдо рдЕрдЧ्рд░рджूрддों рдФрд░ рдпрд╣ाँ рддрдХ рдХि рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ рдЕрдлрд╕рд░ рддрдХ рдХे рд╕ाрде рди्рдпाрдп рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै। рдЖрдк рдмрддाрддी рд╣ैं рдХि "рдкрд╣рд▓े рдоेрд░ी рдоूрд▓ рд╡िрдзा рдХрд╡िрддा рдеी, рдЕрдм рдХрд╣ाрдиी рдФрд░ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рд╣ै।" рдЙрдирдХी рдХुрдЫ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХृрддिрдпों рдоें 'рдЕрдЧ्рдиिрдЧрд░्рдн' 'рдЬंрдЧрд▓ рдХे рджाрд╡ेрджाрд░' рдФрд░ '1084 рдХी рдоां', рдоाрд╣ेрд╢्рд╡рд░, рдЧ्рд░ाрдо рдмांрдЧ्рд▓ा рд╣ैं। рдкिрдЫрд▓े рдЪाрд▓ीрд╕ рд╡рд░्рд╖ों рдоें, рдЖрдкрдХी рдЫोрдЯी-рдЫोрдЯी рдХрд╣ाрдиिрдпों рдХे рдмीрд╕ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХिрдпे рдЬा рдЪुрдХे рд╣ैं рдФрд░ рд╕ौ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ों рдХे рдХрд░ीрдм (рд╕рднी рдмंрдЧрд▓ा рднाрд╖ा рдоें) рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै।
рдЬрди्рдо:резрек рдЬрдирд╡рд░ी резрепреирем
рдЕрд╡िрднाрдЬिрдд рднाрд░рдд рдХे рдвाрдХा рдХाрд░्рдпрдХ्рд╖ेрдд्рд░:рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░, рд▓ेрдЦрдХ, рдиिрдмंрдзрдХाрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдпрддा:рднाрд░рддीрдп рднाрд╖ा:рдмांрдЧ्рд▓ा рдХाрд▓:рдЖрдзुрдиिрдХ рдХाрд▓. рд╡िрдзा:рдЧрдж्рдп
рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рджेрд╡ी рдПрдХ рдмांрдЧ्рд▓ा рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рдПрд╡ं рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╣ैं। рдЗрди्рд╣ें 1996 рдоें рдЬ्рдЮाрдирдкीрда рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рджेрд╡ी рдХा рдиाрдо рдз्рдпाрди рдоें рдЖрддे рд╣ी рдЙрдирдХी рдХрдИ-рдХрдИ рдЫрд╡िрдпां рдЖंрдЦों рдХे рд╕ाрдордиे рдк्рд░рдХрдЯ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ैं। рджрд░рдЕрд╕рд▓ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдоेрд╣рдирдд рд╡ рдИрдоाрдирджाрд░ी рдХे рдмрд▓рдмूрддे рдЕрдкрдиे рд╡्рдпрдХ्рддिрдд्рд╡ рдХो рдиिрдЦाрд░ा рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиे рдХो рдПрдХ рдкрдд्рд░рдХाрд░, рд▓ेрдЦрдХ, рд╕ाрд╣िрдд्рдпрдХाрд░ рдФрд░ рдЖंрджोрд▓рдирдзрд░्рдоी рдХे рд░ूрдк рдоें рд╡िрдХрд╕िрдд рдХिрдпा। рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рджेрд╡ी рдХा рдЬрди्рдо рд╕ोрдорд╡ाрд░ резрек рдЬрдирд╡рд░ी резрепреирем рдХो рдЕрд╡िрднाрдЬिрдд рднाрд░рдд рдХे рдвाрдХा рдоें рд╣ुрдЖ рдеा। рдЖрдкрдХे рдкिрддा рдордиीрд╖ рдШрдЯрдХ рдПрдХ рдХрд╡ि рдФрд░ рдПрдХ рдЙрдкрди्рдпाрд╕рдХाрд░ рдеे рдФрд░ рдЖрдкрдХी рдоाрддा рдзाрд░ीрдд्рд░ी рджेрд╡ी рднी рдПрдХ рд▓ेрдЦрдХिрдХा рдФрд░ рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдеीं। рдЖрдкрдХी рд╕्рдХूрд▓ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдвाрдХा рдоें рд╣ुрдИ। рднाрд░рдд рд╡िрднाрдЬрди рдХे рд╕рдордп рдХिрд╢ोрд░рд╡рд╕्рдеा рдоें рд╣ी рдЖрдкрдХा рдкрд░िрд╡ाрд░ рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдоें рдЖрдХрд░ рдмрд╕ рдЧрдпा। рдмाрдж рдоें рдЖрдкрдиे рд╡िрд╢्рд╡рднाрд░рддी рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рд╢ांрддिрдиिрдХेрддрди рд╕े рдмी.рдП.(Hons) рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдоें рдХिрдпा рдФрд░ рдлिрд░ рдХोрд▓рдХाрддा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдПрдо.рдП. рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдоें рдХिрдпा। рдХोрд▓рдХाрддा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╕े рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдоाрд╕्рдЯрд░ рдХी рдбिрдЧ्рд░ी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рдПрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдФрд░ рдкрдд्рд░рдХाрд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдЖрдкрдиे рдЕрдкрдиा рдЬीрд╡рди рд╢ुрд░ू рдХिрдпा। рддрджुрдкрд░ांрдд рдЖрдкрдиे рдХрд▓рдХрдд्рддा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрддा рдХे рд░ूрдк рдоें рдиौрдХрд░ी рднी рдХी। рддрджрдкрд╢्рдЪाрдд 1984 рдоें рд▓ेрдЦрди рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдкрдиे рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд▓े рд▓ी।
рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рдЬी рдиे рдХрдо рдЙрдо्рд░ рдоें рд▓ेрдЦрди рдХा рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ рдкрдд्рд░िрдХाрдУं рдХे рд▓िрдП рд▓рдШु рдХрдеाрдУं рдХा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдпोрдЧрджाрди рджिрдпा। рдЖрдкрдХी рдкрд╣рд▓ी рдЙрдкрди्рдпाрд╕, "рдиाрддी", 1957 рдоें рдЕрдкрдиी рдХृрддिрдпों рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा ‘рдЭाँрд╕ी рдХी рд░ाрдиी’ рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рджेрд╡ी рдХी рдк्рд░рдердо рд░рдЪрдиा рд╣ै। рдЬो 1956 рдоें рдк्рд░рдХाрд╢рди рдоें рдЖрдпा। рд╕्рд╡рдпं рдЙрди्рд╣ीं рдХे рд╢рдм्рджों рдоें, "рдЗрд╕рдХो рд▓िрдЦрдиे рдХे рдмाрдж рдоैं рд╕рдордЭ рдкाрдИ рдХि рдоैं рдПрдХ рдХрдеाрдХाрд░ рдмрдиूँрдЧी।" рдЗрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХो рдорд╣ाрд╢्рд╡ेрддा рдЬी рдиे рдХрд▓рдХрдд्рддा рдоें рдмैрдардХрд░ рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╕ाрдЧрд░, рдЬрдмрд▓рдкुрд░, рдкूрдиा, рдЗंрджौрд░, рд▓рд▓िрддрдкुрд░ рдХे рдЬंрдЧрд▓ों, рдЭाँрд╕ी рдЧ्рд╡ाрд▓िрдпрд░, рдХाрд▓рдкी рдоें рдШрдЯिрдд рддрдоाрдо рдШрдЯрдиाрдУं рдпाрдиी 1857-58 рдоें рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рдоंрдЪ рдкрд░ рдЬो рд╣ुрдЖ рдЙрд╕ рд╕рдмрдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЪрд▓рддे рд╣ुрдП рд▓िрдЦा। рдЕрдкрдиी рдиाрдпिрдХा рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рд▓ेрдЦिрдХा рдиे рдХ्рд░ांрддि рдХे рддрдоाрдо рдЕрдЧ्рд░рджूрддों рдФрд░ рдпрд╣ाँ рддрдХ рдХि рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬ рдЕрдлрд╕рд░ рддрдХ рдХे рд╕ाрде рди्рдпाрдп рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा рд╣ै। рдЖрдк рдмрддाрддी рд╣ैं рдХि "рдкрд╣рд▓े рдоेрд░ी рдоूрд▓ рд╡िрдзा рдХрд╡िрддा рдеी, рдЕрдм рдХрд╣ाрдиी рдФрд░ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ рд╣ै।" рдЙрдирдХी рдХुрдЫ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХृрддिрдпों рдоें 'рдЕрдЧ्рдиिрдЧрд░्рдн' 'рдЬंрдЧрд▓ рдХे рджाрд╡ेрджाрд░' рдФрд░ '1084 рдХी рдоां', рдоाрд╣ेрд╢्рд╡рд░, рдЧ्рд░ाрдо рдмांрдЧ्рд▓ा рд╣ैं। рдкिрдЫрд▓े рдЪाрд▓ीрд╕ рд╡рд░्рд╖ों рдоें, рдЖрдкрдХी рдЫोрдЯी-рдЫोрдЯी рдХрд╣ाрдиिрдпों рдХे рдмीрд╕ рд╕ंрдЧ्рд░рд╣ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХिрдпे рдЬा рдЪुрдХे рд╣ैं рдФрд░ рд╕ौ рдЙрдкрди्рдпाрд╕ों рдХे рдХрд░ीрдм (рд╕рднी рдмंрдЧрд▓ा рднाрд╖ा рдоें) рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै।
0 comments:
Post a Comment